Европскиот моден сектор се наоѓа на пресвртница. Но што е потребно за оваа трансформација да биде успешна? Ова е клучното прашање што го разгледува Извештајот за потребите на европската креативно-водена модна индустрија 2025, објавен денес од Европската модна алијанса (EFA). Оваа значајна анализа ги мапира предизвиците, можностите и структурните потреби на европскиот моден екосистем и става посебен акцент на малите и средни претпријатија (МСП) – столбот на секторот.
„Ако Европа сака да биде глобален лидер, мора да ги зајакнеме креаторите што ја обликуваат нејзината иднина. Овој извештај ја поставува насоката за таа поддршка и јасно покажува каде се потребни насочени инвестиции, усогласување на политики и структурни подобрувања“, вели Скот Липински, извршен директор на Fashion Council Germany и претседател на Европската модна алијанса.
„Како член на Европската модна алијанса, Моден Викенд Скопје силно верува дека иднината на европската мода лежи во соработката, креативноста и одржливоста. Овој извештај е важен чекор кон создавање пофер и поинклузивен екосистем што ќе им овозможи и на помалите сцени, како нашата, да бидат видливи, поддржани и конкурентни на европско и глобално ниво. Европа има талент, визија и културна длабочина – сега ѝ е потребна системска поддршка за тие вредности да процветаат.“
Врз основа на детални квалитативни интервјуа со 26 членки на EFA и сознанија од претходното истражување Status of European Fashion, извештајот идентификува конкретни препораки за институциите на ЕУ. Структуриран во седум тематски области — Одржливост; Иновации и дигитализација; Образование и вештини; Комуникација и дистрибуција; Одговорна потрошувачка; Системска поддршка и еднакви услови; Зајакнување на синџирот на вредности — извештајот нуди јасни и применливи предлози произлезени од утврдените структурни празнини:
● Само половина од компаниите се чувствуваат информирани за претстојните регулативи на ЕУ: Само 52% од испитаните бизниси се запознаени со Регулативата за еко-дизајн за одржливи производи (ESPR), една од најкритичните идни политики за секторот.
● Мнозинството има потешкотии да ја пренесе својата вредност во однос на брзата мода: 66% од компаниите сметаат дека јавниот имиџ на модната индустрија е „претежно негативен“ или „негативен“, што им отежнува на одговорните европски брендови да се диференцираат.
Врз основа на овие и други наоди, 63-те препораки на извештајот за зајакнување на одржливоста, иновациите и системската поддршка низ Европа вклучуваат:
● Европски моден хаб — дигитална платформа поддржана од ЕУ, како „едно место за сè“, што ќе им нуди на МСП регулаторни насоки, алатки за одржливост, информации за финансирање, менторство и иновациски ресурси.
● Намален ДДВ за сертифицирани одржливи материјали, усогласени сертификати за одржливост на ниво на ЕУ и зајакната поддршка за локално производство.
● Кампањи за подигање на свеста на ниво на ЕУ за промоција на одговорна модна потрошувачка.
● Посебно финансирање за истражување и развој во креативните индустрии, циркуларни бизнис модели и локално, одржливо производство.
● Сеопфатна економска студија за да се квантифицира вистинската вредност и влијание на европскиот креативен моден сектор.
„Креативниот моден сектор може да биде најсилниот културен и економски амбасадор на Европа“, изјавува Управниот одбор на EFA.
„Со вистинска поддршка, европската мода може да стане глобален стандард за одржливо, иновативно и човеко-центрирано создавање.“
По објавувањето, EFA и нејзините членки постепено ќе истакнуваат избрани фокус-теми од извештајот во текот на следните три месеци.
За Европската модна алијанса: Основана во 2022 година, Европската модна алијанса е првата транснационална алијанса на европските модни институции. Обединувајќи 27 членки од целиот континент, EFA работи на изградба на поодржлива, поиновативна, поинклузивна и поконкурентна модна иднина за Европа.




